IEA: na rynku ropy znów nadwyżka po raz pierwszy od wojny z Iranem

Światowa podaż ropy po raz pierwszy od wybuchu wojny USA i Izraela z Iranem przewyższyła popyt – wynika z najnowszego raportu Międzynarodowej Agencji Energii (IEA). W październiku nadwyżka wyniosła prawie 2 mln baryłek dziennie. To sygnał, że po miesiącach zakłóceń rynek zaczyna wracać do równowagi.

Podaż odbiła szybciej niż popyt

Paryska agencja tłumaczy zmianę tym, że, jak napisano w raporcie, eksport z Zatoki odbudował się znacznie szybciej niż światowy popyt na ropę. Do wzrostu dostaw przyczynia się też Opec+: kartel wydobył w październiku 41 mln baryłek ropy dziennie, czyli 97 proc. poziomu sprzed wojny.

IEA prognozuje, że w ostatnim kwartale roku globalna podaż wyniesie średnio 105 mln baryłek dziennie, o 1,7 mln więcej niż przewidywany popyt. Wcześniej agencja zakładała, że w czwartym kwartale pojawi się niedobór.

Ceny w dół, ale ryzyko nie zniknęło

Wojna blokowała transport przez cieśninę Ormuz, którą normalnie przepływa około jednej piątej światowych dostaw ropy i gazu. Skutkiem był wyraźny skok cen. Ropa Brent, międzynarodowy punkt odniesienia, kosztowała w lutym, przed konfliktem, około 72 dolarów za baryłkę, a pod koniec kwietnia zdrożała do 126 dolarów.

W tym tygodniu notowania spadły do 89,66 dolara, najniższego poziomu od końca sierpnia. Stało się to po słowach prezydenta USA Donalda Trumpa, że wojna z Iranem jest „faktycznie zakończona”. W piątek Brent kosztowała około 95 dolarów. Rynek pozostaje jednak nerwowy: nadal obawiano się ataków na tankowce na Bliskim Wschodzie, a w tym tygodniu pojawiły się doniesienia, że wysocy rangą irańscy urzędnicy spodziewają się kolejnych amerykańskich uderzeń.

Zapasy awaryjne i słabszy popyt

Lepsza sytuacja podażowa odciąża też rezerwy strategiczne, które w czasie konfliktu zostały uszczuplone. Mimo to kraje członkowskie IEA przyspieszą uwalnianie pozostałych zapasów zadeklarowanych wcześniej w tym roku. Do końca lutego na rynek trafi dodatkowe 71 mln baryłek. Takie rezerwy przechowuje się m.in.:

• w rafineriach,
• w terminalach naftowych,
• w elektrowniach,
• na polach morskich na Morzu Północnym.

Agencja spodziewa się, że globalny popyt na ropę spadnie w tym roku o 2,68 mln baryłek dziennie, do 103,2 mln. W przyszłym roku konsumpcja ma się odbić, ale nadal pozostanie poniżej poziomu z 2025 roku. Wzrost zapotrzebowania dotyczyć będzie głównie surowców dla petrochemii. Rynek paliw do pojazdów hamują natomiast „wysokie ceny, elektryfikacja i poprawa efektywności paliwowej”.

Co to oznacza dla polskiego kierowcy

Ceny ropy na świecie przekładają się na to, ile płacimy za paliwo na stacjach, choć o cenie przy dystrybutorze decydują też kurs złotego i podatki. Spadek notowań Brent z kwietniowego szczytu to dobra wiadomość dla kierowców i firm transportowych, ale nie gwarantuje szybkich obniżek: ceny nadal są wyraźnie wyższe niż w lutym, a sytuacja na Bliskim Wschodzie może się jeszcze zmienić.

Warto pamiętać, że IEA zrzesza wiele państw europejskich, w tym Polskę, a kwestia rezerw paliwowych dotyczy również Unii Europejskiej. Decyzja o uwalnianiu zapasów pokazuje, że kraje chcą wspierać rynek, dopóki nie ma pewności, że dostawy są stabilne. Na razie dane z października to dopiero pierwsze oznaki poprawy, a nie koniec kryzysu.

Źródło: The Guardian – „Global oil supply returns to surplus for first time since start of Iran war, says IEA”